İzmir Büyükşehir Belediye Lideri Dr. Cemil Tugay’ın “kadın dostu kent” maksadıyla şekillenen 2025 yılı, İzmirli bayanlar için bir dönüm noktası oldu. Kadın Çalışmaları Şube Müdürlüğü, yalnızca kriz anlarında değil, hayatın her alanında bayanları güçlendiren, onları toplumsal ve ekonomik hayata dahil eden stratejik atılımlarıyla Türkiye’ye örnek bir model sundu.

İzmir Büyükşehir Belediyesi Kadın Çalışmaları Şube Müdürlüğü, 2025 yılını bayanların yalnızca “hizmet alan” değil, “kenti dönüştüren” özneler olduğu bir yıl olarak kayıtlara geçirdi. Mahalle bostanlarından sığınma meskenlerine, istihdamdan sanata, şiddetle uğraştan milletlerarası dayanışmaya kadar atılan her adımda bayanların sesi yankılandı.

Şiddete karşı sıfır tolerans
2025 yılında, bilhassa şiddetle gayrette farkındalık çalışmaları öne çıktı. 25 Kasım Bayana Yönelik Şiddete Karşı Milletlerarası Gayret Günü’nde tüm kent turuncuya boyandı. Toplu taşımada boş bırakılan koltuklarla “Aramızdan alınan bayanların yeri dolmaz” iletisi verildi. Güçlenme Durakları ile ilçelere yayılan atölyelerle bayanlara hakları hatırlatıldı. “Eşit İzmir Eşit Dünya” konferansıyla dünyanın dört bir yanından bayanlar İzmir’e bağlandı. Bayanlar gece saatlerinde durak harici inme hakkına kavuştu; otobüsler “acil yardım hattı” duyuru panolarına dönüştü.

Yeni bir hayat 
Şiddet mağduru bayanlar için İzmir Büyükşehir Belediyesi, yalnızca bir “çatı” değil, “yeni bir başlangıç” sundu. Toplam 45 kapasiteli iki sığınma konutunda yıl boyunca 143 bayan ve 79 çocuk konuk edildi. Psikolog, avukat ve öğretmen desteğiyle bayanlar güçlenirken, çocuklar eğitimlerinden geri kalmadı.

Toprakla uygunlaşan yaşamlar 
Kadınların yalnızca tüketici değil, üretici olduğu en somut proje “Mahalle Bostanları” oldu. Kadifekale, Buca ve Bornova’daki bostanlarda 254 bayan, atalık tohumlarla üretim yaptı. “Tohumdan sofraya” uzanan bu seyahatte bayanlar, hem konut ekonomilerine katkı sağladı hem de toprağın uygunlaştırıcı gücüyle toplumsallaştı. TÜBİTAK tarafından da desteklenen proje, bayan emeğinin bilimsel bilgilerle nasıl değerlendiğinin ispatı oldu.

Eğitimle açılan kapılar 
Kadın Dayanışma Merkezleri ve kurslar, yıl boyunca birer akademi üzere çalıştı. Yaratıcı müelliflik, diksiyon, fotoğrafçılık ve sinema atölyeleriyle bayanlar kendilerini söz etmenin yeni yollarını keşfetti. Meslek Fabrikası iş birliğiyle “hazır giyim” ve “çocuk gelişimi” kursları açılırken, Almanca ve İngilizce kursları bayanları dünyaya bağladı. Yoga, pilates ve tabiat yürüyüşleriyle bedensel sıhhat, göğüs kanseri farkındalık eğitimleri ve diş taramalarıyla kollayıcı sıhhat hizmetleri sunuldu.

Eşitlik için “gönüllü” ordusu
Toplumsal cinsiyeti hayatın her alanında görünür kılmak hedefiyle yapılan çalışmalar kapsamında “Eşit İzmir” projesi başlatıldı. İstekli müracaatlarının açılmasıyla birlikte, İzmirli bayan ve erkekler eşitlik gayretinin etkin birer kesimi oldu.

Kenti bayanlar şekillendiriyor
Hizmetlerin bayanların gerçek gereksinimlerine nazaran planlanması için başlatılan “Kentsel Hizmetlerde Bayanların Muhtaçlıkları Anketi”, iştirakçi demokrasinin en hoş örneği oldu. Bayanlar, ulaşımdan parklara kadar kentin her ayrıntısında kelam sahibi oldu. 2025 yılı biterken İzmir, bayanların korkusuzca sokaklarında yürüdüğü, tarlasında ürettiği, sahnesinde oynadığı ve idaresinde kelam sahibi olduğu bir kent olma seyahatinde dev bir uzaklık kat etti.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı