Rahim ağzı kanseri, dünyada en sık görülen ve aslında önlenebilir kanser cinslerinden birisidir. Bu kanserin en yaygın nedeni olan HPV virüsüne karşı geliştirilen aşı, hem bayanlarda hem erkeklerde tesirli müdafaa sağlayabiliyor. Fakat toplumda hala bu aşıyla ilgili yanlış bilinen birçok bilgi bulunuyor. Bilimsel gerçekler göz arkası edildiğinde, aşı tereddüdü erken muhafaza bahtını ortadan kaldırabiliyor. Memorial Göztepe Hastanesi Bayan Hastalıkları ve Doğum Bölümü’nden Prof. Dr. Salih Taşkın, rahim ağzı kanserini önlemek için en kıymetli iki öge olan HPV aşısı ve nizamlı tarama testleri hakkında bilgi verdi.

Rahim ağzı kanseri belirti vermeden de gelişebiliyor 

HPV (Human Papilloma Virüsü), cinsel yolla bulaşan en yaygın virüslerden biridir. 100’den fazla tipi bulunan HPV’nin kimi tipleri siğillere yol açarken, kimileri rahim ağzı kanseri üzere önemli hastalıklara neden olabilir. Cinsel olarak etkin şahısların büyük çoğunluğu ömürleri boyunca en az bir defa HPV ile karşılaşır. Enfeksiyonların birçok bağışıklık sistemi tarafından resen temizlenir; lakin birtakım yüksek riskli tipler kalıcı hale gelerek kansere yol açabilir.

Rahim ağzı kanserlerinin neredeyse tamamı yüksek riskli HPV tipleri ile bağlantılıdır. Virüs hücrelerde uzun mühlet kalırsa, yıllar içinde kansere dönüşebilecek hücresel değişiklikler başlar. Bu süreç çoklukla belirti vermeden ilerler. Bu nedenle tertipli smear ve HPV testleri hayati değer taşır. Olağandışı kanama üzere belirtiler erken evrede her vakit olmayabilir ve lakin hastalık ileri evreye ulaştığında ortaya çıkar.

Basit ve ağrısız bir süreç olan smear ve HPV testlerini ihmal etmeyin

Kadınların en çok kaygı ettiği süreçlerden biri üzere görünse de smear ve HPV testleri kısa, kolay ve ağrısız süreçlerdir. Jinekolojik muayene sırasında küçük bir fırça yardımıyla rahim ağzından örnek alınır. Süreç anestezi gerektirmez ve dakikalar içinde tamamlanır. Laboratuvar incelemesiyle hücresel değişiklikler (smear) ve yüksek riskli HPV tipleri araştırılır. Bu testler, kanser belirtiler ortaya çıkmadan yıllar evvel hastalığın tespit edilmesini sağlar.

Aşı sonrası da tarama testlerine devam edin 

HPV aşısı hem kız hem de erkek çocuklara önerilir. En ülkü uygulama yaşı 9–14 yaş ortasıdır. Bu periyotta bağışıklık sistemi en güçlü cevabı verir. Lakin sonraki yaşlarda da aşı yapılabilir. Aşı tedavi edici değil, esirgeyici bir etkidedir. Rahim ağzı kanserine neden olan HPV tiplerinin yüzde 90’ından fazlasına karşı müdafaa sağlar. Ayrıyeten genital siğil üzere öbür HPV kaynaklı hastalıkların da önüne geçer. 

Tek eşlilik, kondom kullanımı ve sigaradan uzak durmak riski azaltabilir; fakat en güçlü müdafaa HPV aşısı ile sağlanır. Evet, aşı yüksek oranda esirgeyicidir; lakin aşının içermediği birtakım tipler olduğu için nizamlı smear ve HPV testleri aşıdan sonra da devam etmelidir. 

HPV aşısı hakkında gerçek sandığınız 5 yanlış

Yanlış 1: HPV aşısı yalnızca kız çocukları içindir.

Doğru: Aşı hem kızlarda hem erkeklerde esirgeyicidir.

Yanlış 2: Aşı cinsel ömür başladıktan sonra yapılmalıdır.

Doğru: En tesirli periyot 9–14 yaş ortasıdır.

Yanlış 3: HPV aşısı kısırlık yapar.

Doğru: Böyle bir etkiyi gösteren hiçbir bilimsel ispat yoktur. 

Yanlış 4: Aşı olursam smear ve HPV testine gerek yoktur.

Doğru: Aşı güçlü muhafaza sağlar lakin içermediği kimi tipler için tarama devam etmelidir. 

Yanlış 5: Tek eşlilik HPV’den büsbütün korur.

Doğru: Tek eşlilik riski azaltabilir ancak ortadan kaldırmaz. HPV çok yaygındır, en güçlü muhafaza aşıdır.

Rahim alınmadan tedavi mümkün mü?

Erken evrede saptanan rahim ağzı kanserlerinde, rahim kollayıcı cerrahi formüller uygulanabilir. “Konizasyon” yahut “radikal trakelektomi” üzere sistemlerle yalnızca kanserli bölge çıkarılır ve rahim korunur. Bu tekniklerle hasta, hem hastalıktan kurtulur hem de gebelik bahtını koruyabilir. Fakat bu sistemler yalnızca erken evre ve uygun kriterleri karşılayan hastalarda inançla uygulanabilir. 

Tarama sırasında olağandışı hücreler tespit edildiğinde, “konizasyon” yani rahim ağzından koni biçiminde doku alınması yahut elektrik gücü ile olağandışı bölgenin çıkarılması olan LEEP süreçleri yapılabilir. Bu kısa ve inançlı süreçlerle hastalıklı doku temizlenir ve alınan örnek laboratuvarda incelenir. Bu teknikler birden fazla hastada rahmin korunmasına imkan tanır; yani bayanlar ileride anne olma bahtını kaybetmez. 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı