Kanser kelam konusu olduğunda erken teşhis, tedavinin seyrini ve muvaffakiyetini direkt etkileyen en kritik adımların başında geliyor. Bu nedenle nizamlı sıhhat denetimleri, birden fazla vakit rastgele bir şikayet olmasa bile büyük ehemmiyet taşıyor. Göğüs sıhhati açısından mamografinin de bu denetimler ortasında kıymetli bir yeri olmasına karşın, hakkında dolaşan yanlış bilgiler nedeniyle sıkça ertelenebildiğini açıklayan Anadolu Sıhhat Merkezi Hastanesi’nden Radyoloji Uzmanı Doç. Dr. Özgür Sarıca, “Örneğin çekim öncesinde kullanılan birtakım şahsî bakım eserlerinin imajlarda aldatıcı izler oluşturabildiği ya da mamografinin sanıldığı üzere uzun ve ziyanlı bir süreç olmadığı pek bilinmiyor. Mamografiyle ilgili gerçek bilinen yanlışların netleşmesi hem erken teşhisten vazgeçilmemesini sağlıyor hem de tarama sürecinin yanlışsız ve sağlıklı formda ilerlemesine katkı sunuyor” dedi.

Anadolu Sıhhat Merkezi Hastanesi’nden Radyoloji Uzmanı Doç. Dr. Özgür Sarıca, mamografi hakkında bilinmesi gereken 8 kıymetli ayrıntısı paylaştı:

1. Mamografi, düşük dozda X ışını kullanılarak yapılan bir görüntüleme sistemidir. Ultrasonografide ise X ışını kullanılmaz, ses dalgalarıyla anlık manzara elde edilir ve göğüs üzerine jel sürülerek inceleme yapılır.
2. Mamografi sırasında göğüs dokusu iki plaka ortasında kısa müddetli olarak sıkıştırılır. Bu sayede göğüs sabitlenir, dokuların üst üste gelmesi önlenir ve farklı yapılar daha net görüntülenir. Uygulanan sıkıştırma hafif bir hassasiyet ya da ağrıya neden olabilir fakat sırf birkaç saniye sürer, göğüs dokusuna ziyan vermez ve rahatsızlık kısa müddette geçer.
3. Mamografi çekimi, hastanın hazırlanması ve imgelerin alınmasıyla birlikte yaklaşık 10–15 dakika sürer. Göğsün sıkıştırıldığı müddet ise sırf 3–4 saniyedir.
4. Alüminyum hidroklorür içeren birtakım deodorant, pudra ve kremler, mamografi sırasında göğüste küçük kalsiyum (kireç) birikintileri varmış üzere bir manzara oluşturabilir. Bu durum yanlış tanıya yol açabilir.
5. Günlük hayatta dijital aygıtlar, uçak seyahatleri ve birtakım tıbbi süreçler nedeniyle aslında radyasyona maruz kalınır. Mamografi sırasında alınan X ışını dozu ise epeyce düşüktür. Mamografiye bağlı bir göğüs kanseri bildirilmemiştir ve sağladığı erken teşhis yararı düşünüldüğünde alınan radyasyon dozu epey düşüktür.
6. Meme dokusunun ağır olması, göğse has parankim dokusunun yağ dokusuna nazaran daha fazla olduğu manasına gelir. Ağır göğüs dokusu mamografinin hassaslığını azaltabildiği için bu tip göğüslerde değerlendirmeye ultrasonografi ve kontrastlı görüntüleme sistemleri de eklenebilir.
7. Tarama gayeli mamografi, 40 yaş üstü bayanlarda yılda bir kere önerilir ve erken teşhis açısından büyük ehemmiyet taşır. Bir yıl içinde gelişip erken periyotta fark edilen kitlelerin tedavisi ekseriyetle daha kolay ve başarılı olur. Bu yaş kümesinde yılda bir kere mamografi çekilmesi ve gerektiğinde ultrasonografi ile kıymetlendirilmesi önerilir. Rutin tarama dışında, kimi riskli durumlarda hekimin gerekli görmesi halinde mamografi daha erken yaşta ya da daha sık yapılabilir.
8. Mamografi ve ultrasonografi incelemelerinin eski sonuçlarının da değerlendirmeye getirilmesi, evvelki ve yeni bulguların karşılaştırılması açısından büyük kıymet taşır. Var olan lezyonların vakit içinde tıpkı halde ve büyüklükte kalması ekseriyetle uygun huylu olduklarını düşündürür. Eski ve yeni imajların birlikte kıymetlendirilmesi, yeni bir oluşumun olup olmadığını anlamada ve takip sürecini planlamada yol gösterici olur.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı