Altensis Yönetici Ortağı Dr. Emre Ilıcalı, Bloomberg HT Üst Seviye programında Dilek Maliki’nin sorularını yanıtlandırdı.
Ilıcalı’nın öne çıkan değerlendirmeleri şunlar oldu:
Gayrimenkul dalı çerçevesinde 2025 kolay bir sene olmadı. Bölüm son devirde biraz yavaş da olsa sürat kazandı. Ama yeniden genele bakarsak iktisada göre yavaş ilerliyor.
Sürdürülebilirlik ve dirençli kentler her vakit gündemde. Biz Altensis olarak bu sene daha çok yurt dışı projelerine yük verdik Türkiye’nin kendine özel durumundan dolayı. Türkiye’de ise İstanbul Finans Merkezi üzere büyük projeleri tamamladık. Orada büyük bir proje stokumuz oluştu. Yurt dışında bilhassa hem danışmanlık alanında hem de mühendislik alanında 30’un üstünde ülkede çalışıyoruz şu anda. Yurt dışında teknik bahisler ve planlama biraz daha ciddiye alınıyor. Türkiye’nin sarsıntı ülkesi olma sebebiyle ve barınma sorunu olmasından dolayı gayrimenkul kesimi kesinlikle süratle ilerleyecektir diye düşünüyorum.
Sektörde yeni trend sürdürülebilirlik
Biliyorsunuz global ısınma var bu bir iklim krizi aslında. Hem Birleşmiş Milletler hem de Avrupa Birliği bununla ilgili çok önemli yaptırımlar uygulamaya başladı. Karbon emisyonları, karbon ayak izinin denetimleri birçok bölümü etkiledi. Bu yeşil mutabakat kapsamında Avrupa Birliği çok sıkı regülasyonlar getirdi. Karbon ağır kesimler demir-çelik, çimento, alüminyum üzere kesimler başı çekiyor. Bunlar da esasen inşaat kesiminin hammadde girdileri.
Gayrimenkul kesimi tek başına karbon emisyonlarının yaklaşık yüzde 40’ından sorumlu. Tüm Türkiye’de yeşil bina olarak tanımlayabileceğimiz bina sayısı 2 bin civarında. Bu çok az ancak maliyet olarak toplam içinde baktığınızda büyük yer tutuyor zira bunlar büyük projeler. Natürel siz bir binayı yapıyorsanız talep olsun olmasın belirli kriterlere uygun olarak yapmalısınız. Olağan ki bir de bunun denetlenmesi lazım.
Finansman koşulları
Artık yeşil üretim olmazsa olmaz yakında yeşil olmayan projelere finansman bile verilmeyecek. Bütün finans kuruluşlarında sürdürülebilirlik ana bahis haline geldi. Artık tüm bölümler için yeşil konusu mecburî hale geldi.
Şu anda Dünya Bankası’nın, bütün kalkınma bankalarının sağladığı daha uygun krediler birden fazla yeşil dönüşümü sağlamak için. Natürel birinci başta maliyetli olacak ancak bunu yapmamanın bedeli bir defa milletlerarası rekabeti kaçırmak ya da işi bırakmak. Yakın vakitte Dünya Bankası’nın 650 milyon dolarlık “İstanbul Dirençlilik Projesi” ismi altında bir kredisi sağlandı. İstanbul Uyum Ünitesi yapıyor bu projeyi. Bu proje sayesinde birçok kamu binası afete dirençli hale getirilecek. EBRD de mesela çok kredi imkanları sağlıyor bu biçim projelere. Son 5 senede Türkiye’ye verilen yeşil kaynaklı kredilerin toplamı 5 milyar dolara ulaştı. Leasing ve yeşil mortgage gibisi finansman şartları oluyor.
Türkiye’nin konumu
Aslında Türkiye Avrupa’ya nazaran uygun bir yerde, Türkiye birinci 10’da aslında, birinci 2’de Amerika ve Çin var. Avrupa ülkeleri içinde biz uygunuz lakin olağan bu ne kadar konut ürettiğinizle de alakalı bir şey. Bizim maksadımız tabi Çin üzere bina üreten ülkelerin stratejilerini adapte etmek. Bizim Türkiye’de de artık yeşil bina yönetmelikleri var işte pak enerjiyi ne kadar kullanıyoruz, elektrikli araçlara ne kadar altyapı sağlanıyor, yağmur suyunu ne kadar kullanıyoruz üzere… Bütün bunlar Türkiye’de de zarurî hale geldi. Artık bunları müteahhitler yapmak zorunda. Tek husus kontrole daha çok kıymet vermemiz gerekiyor.